Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014

Μελοποιημένη ποίηση Κωστή Παλαμά



Πρέπει να εμπεδωθεί από όλους ότι δεν γίνεται να δηλώνει κανείς εθνικιστής απλώς επειδή στις φλέβες του ρέει ελληνικό αίμα. Φευ! Αυτό σίγουρα δεν αρκεί.
Για να είναι κάποιος αυθεντικά εθνικιστής κι όχι απλά πατριώτης ή εθνιστής, πρέπει να έχει βαθιά συναίσθηση του ελληνικού πολιτισμού (χωρίς να είναι φορέας, βέβαια, καμίας μορφής προγονοπληξίας).
Μετά το αφιέρωμα, λοιπόν, στα μελοποιημένα ποιήματα του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη (δείτε ΕΔΩ), αφηνόμαστε να μας ταξιδέψει με τους μαγικούς του στίχους και τον απαράμιλλο λυρισμό του, ο εθνικός μας ποιητής, Κωστής Παλαμάς.


- ΟΛΗ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ


Σύννεφο γίνε, μίλα με τ’ αστραποβόλι, 
κορυδαλλός και λάλησε, πόθε μεγάλε, 
και υψώσου προς αστέρινο άλλο περιβόλι.
Σύννεφο γίνε.

Όλη τη μουσική μές’ στην αγάπη βάλε

Και βάλε των παιδιών την αθωότητα όλη, 
και βάλε κι’ όλη σου την ομορφιά, και πάλε
θα χεις τον ίσκιο της αγάπης, όχι εκείνη.

Όλη τη μουσική μές’ στην αγάπη βάλε

Εκείνη λάμπει, καίει, φωτίζει μα δε σβήνει.


*


- Σ'ΑΓΑΠΩ


Σ’ αγαπώ με τη γλώσσα του πουλιού τ’ αηδονιού
και με τ’ άφραστα μ’ όσα στο θαμπό μου το νου μισοζούν

Σ’ αγαπώ σ’ αγαπώ στο θαμπό μου το νου
σ’ αγαπώ σ’ αγαπώ στο θαμπό μου το νου

Σ’ αγαπώ μ’ όλα τ’ άστρα του βαθιού μ’ ουρανού
στήσου αγάπη μου πλάστρα στο θαμπό μου το νου

Σ’ αγαπώ σ’ αγαπώ στο θαμπό μου το νου
σ’ αγαπώ σ’ αγαπώ στο θαμπό μου το νου


*


- Σ'ΑΓΑΠΩ*


Κλείσε τα μάτια μου
Μπορώ να σε κοιτάζω
Τ’ αυτιά μου σφράγισ’ τα
Να σ’ ακούσω μπορώ

Σταμάτησέ μου την καρδιά και θα καρδιοχτυπώ με το κεφάλι
Και αν κάνεις το κεφάλι μου συντρίμμια στάχτη
Εγώ μέσα στο αίμα μου θα σ’ έχω πάλι

Χωρίς τα πόδια μου μπορώ να `ρθω σ’ εσένα
Και δίχως στόμα θα μπορώ να σε παρακαλώ
Χωρίς τα χέρια μου μπορώ να σ’ αγκαλιάσω
Σαν να `χα χέρια όμοια καλά με την καρδιά

Σταμάτησέ μου την καρδιά και θα καρδιοχτυπώ με το κεφάλι
Και αν κάνεις το κεφάλι μου συντρίμμια στάχτη
Εγώ μέσα στο αίμα μου θα σ’ έχω πάλι

*: Ποίημα του Ράινερ Μαρία Ρίλκε σε μετάφραση του Κωστή Παλαμά


*


- Ο ΙΣΙΟΣ ΔΡΟΜΟΣ


Το τραγούδι, η ντροπή μου
η ασάλευτη ζωή μου
Δάκρυα, λατρείες, τα πείσματα
όλα παραστρατίσματα
Εμένα ο ίσιος δρόμος
είν' αυτός που θα με έφερνε
στους γύφτους χαροκόπους
που αγεροζούν ελεύθεροι
κι από θεούς κι από ανθρώπους.

Γραφείο, βιβλία το σπίτι μου,
ανημποριά μου ο τρόμος.


*


- ΚΑΚΗ ΦΩΤΙΑ


Εγώ είμ' εδώ ανυπόταχτος και παραστρατισμένος, 
εγώ δαγκώνω με θυμό της φτώχειας το ψωμί, 
νόθος της τέχνης είμ' εγώ και της ιδέας διωγμένος
από μιαν έγνοια ο νους θολός, δαρμένο το κορμί. 

Ο λύχνος μου στης ιερής μελέτης το τραπέζι 
σαν ένα νεκροκάντηλο στα μάτια μου αχνοπαίζει
όλα πολέμια κρύα βιβλία, κοντύλια και χαρτιά. 
Με καίει κακιά φωτιά. 

Εμέ η ζωή μου πλάνεμα και η γέννησή μου λάθος
το λόγο δεν ορέγομαι, δεν ξέρω το ρυθμό
σέρνουν εμένα δυό άλογα, τ' αράπικο το πάθος 
και τ΄ αφροστάλαχτο όνειρο μπορεί και στο γκρεμό.


*


- ΑΝΑΤΟΛΗ


Γιαννιώτικα, σμυρνιώτικα, πολίτικα, 
μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα, 
λυπητερά

Πώς η ψυχή μου σέρνεται μαζί σας.
Είναι χυμένη απ’ τη μουσική σας
και πάει με τα δικά σας τα φτερά
και πάει με τα δικά σας τα φτερά.

Μέσα σας κλαίει το μαύρο φτωχολόι·
κι όλα σας, κι η χαρά σας, μοιρολόι·
πικρό κι αργό.

Μαύρος, φτωχός και σκλάβος κι ακαμάτης
στενόκαρδος κι αδούλευτος, διαβάτης
μαζί με σας κι εγώ
μαζί με σας κι εγώ.

Σας γέννησε και μέσα σας μιλάει
και βογγάει και βαρειά μοσχοβολάει
η λαγγεμένη Ανατολή

Και μια φυλή ζει μέσα σας και λιώνει
και μια ζωή δεμένη σπαρταρά
γιαννιώτικα, σμυρνιώτικα, πολίτικα, 
μαυρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα, 
λυπητερά.


*


- ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ


Το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι
στοιχειό είναι και με προσκαλεί, ψυχή και με προσμένει.

Το σπίτι που γεννήθηκα ίδιο στην ίδια στράτα
στα μάτια μου όλο υψώνεται και μ’ όλα του τα νιάτα.

Το σπίτι, ας του νοθέψανε το σχήμα και το χρώμα·
και ανόθευτο και αχάλαστο, και με προσμένει ακόμα.

Το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι
στοιχειό, και σαν απάτητο, με ζή και με προσμένει.

Το σπίτι που γεννήθηκα κι ας το πατούν οι ξένοι
στοιχειό είναι και με προσκαλεί, ψυχή και με προσμένει.


*


- ΠΑΙΔΙ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΜΟΥ*


Παιδί, το περιβόλι μου που θα κληρονομήσεις, 
Όπως το βρεις κι’ όπως το δεις να μη το παρατήσεις.

Σκάψε το ακόμα πιο βαθιά και φράξε το πιο στέρεα, 
και πλούτισε τη χλώρη του και πλάτηνε τη γη του, 
κι ακλάδευτο όπου μπλέκεται να το βεργολογήσεις, 
και να του φέρεις το νερό το αγνό της βρυσομάνας.

Κι άν αγαπάς τ’ ανθρώπινα κι’ όσα άρρωστα δεν είναι, 
ρίξε αγιασμό και ξόρκισε τα ξωτικά, να φύγουν, 
και τη ζωντάνια σπείρε του μ’ όσα γερά, δροσάτα.

Γίνε οργοτόμος, φυτευτής, (γίνε) διαφεντευτής.

Κι αν είναι κι έρθουνε χρόνια δίσεχτα, 
πέσουν καιροί οργισμένοι, 
κι όσα πουλιά μισέψουνε σκιασμένα, κι όσα δέντρα, 
για τίποτ’ άλλο δε φελάν παρά για μετερίζια, 
μη φοβηθείς το χαλασμό. Φωτιά ! τσεκούρι !τράβα !, 
ξεσπέρμεψέ το, χέρσωσε το περιβόλι, κόφ’ το, 
και χτίσε κάστρο απάνω του και ταμπουρώσου μέσα, 
για πάλεμα, για μάτωμα, για την καινούργια γέννα.

Π’ όλο την περιμένουμε κι όλο κινάει για νάρθει, 
κι’ όλο συντρίμμι χάνεται στο γύρισμα των κύκλων.
Φτάνει μια ιδέα να στο πει, μια ιδέα να στο προστάξει, 
κορώνα ιδέα, ιδέα σπαθί, που θα είναι απάνου απ’ όλα

*: Απόσπασμα από το ποίημα "Πατέρες" (συλλογή: "Βωμοί")


*


- Ο ΔΙΓΕΝΗΣ


Καβάλα πάει ο χάροντας
το Διγενή στον Άδη, 
κι άλλους μαζί κλαίει, δέρνεται
τ’ ανθρώπινο κοπάδι.

Και τους κρατεί στου αλόγου του
δεμένους τα καπούλια, 
της λεβεντιάς τον άνεμο, 
της ομορφιάς την πούλια.

Και σαν να μην τον πάτησε
του χάρου το ποδάρι, 
ο Ακρίτας μόνο ατάραχα
κοιτάει τον καβαλάρη

Ο Ακρίτας είμαι, χάροντα, 
δεν περνώ με τα χρόνια.
Μ’ άγγιξες και δε μ’ ένιωσες
στα μαρμαρένια αλώνια.

Δε χάνομαι στα τάρταρα, 
μονάχα ξαποσταίνω .
Στη ζωή ξαναφαίνομαι
Και λαούς ανασταίνω.


*


- ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΥΜΝΟΣ


Αρχαίον Πνεύμ’ αθάνατο, αγνέ πατέρα
του ωραίου, του μεγάλου και τ’ αληθινού, 
κατέβα, φανερώσου κι άστραψ’ εδώ πέρα
στη δόξα της δικής σου γης και τ’ ουρανού.

Στο δρόμο και στο πάλεμα και στο λιθάρι
στων ευγενών αγώνων λάμψε την ορμή, 
και με τ’ αμάραντο στεφάνωσε κλωνάρι
και σιδερένιο πλάσε κι άξιο το κορμί.

Κάμποι, βουνά, και πέλαγα φέγγουν μαζί σου
σαν ένας λευκοπόρφυρος μέγας ναός, 
και τρέχει στο ναό εδώ προσκυνητής σου, 
Αρχαίον Πνεύμ’ αθάνατο, κάθε λαός.


*


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ...